July 24, 2024

ASML Exodus: problemen in het paradijs van Nederland

ASML Exodus: problemen in het paradijs van Nederland

In Nederland speelt een product een grote rol bij het beïnvloeden van de moderne geopolitieke manoeuvres van alle landen over de hele wereld en de potentiële verstoring ervan kan leiden tot enorme verstoringen in de mondiale toeleveringsketen. ASML is de grootste en technologisch meest geavanceerde fabrikant van machines die cruciaal zijn voor het maken van de microchips die telefoons, laptops en meer aandrijven.

ASML ontstond in 1984 toen elektronicafabrikant Philips en chipmaker Advanced Semiconductor Materials International (ASMI) hun krachten bundelden om een ​​bedrijf op te richten dat lithografiemachines onderzoekt en ontwikkelt voor de groeiende halfgeleidermarkt. Het penetreren van deze markt bleek echter lastig en ASML ging bijna failliet.

In de jaren negentig ontving ASML echter een kapitaalinjectie met de ontwikkeling van hun PAS 5500-machine, wat ertoe leidde dat grote klanten bij hen kochten en winst maakten. In de loop van de tijd bleef ASML haar organisatie verbeteren en door overnames van veel bedrijven kon ASML groeien en een wereldleider worden.

De marktkapitalisatie van ASML bedraagt ​​in mei 2024 361 miljard dollar en vorig jaar verdienden ze 27,5 miljard dollar aan wereldwijde verkopen. Deze cijfers zijn aanzienlijk hoger dan die van hun concurrenten. Dit is te danken aan ASML's totale marktaandeel van 80%, 90% marktaandeel in immersielithografietechnologie en 100% marktaandeel in extreem ultraviolet (EuV) lithografie. Van concurrenten als Nikon Corp. en Canon Inc. wordt verwacht dat zij dit voortouw zullen nemen, omdat zij meer financiering nodig hebben om te kunnen concurreren.

Als enige eigenaar van de allernieuwste technologie voor het maken van microchips hebben degenen die er toegang toe hebben een enorme invloed, aangezien deze technologie relevant is voor elk aspect van het dagelijks leven. Dit feit verklaart de spionage van werknemers om de technologie te verkrijgen die nodig is om deze machines voor het buitenland te produceren en waarom Nederland en Europa strijden om de integriteit van het bedrijf te beschermen.

De VS en hun bondgenoten hebben altijd voorop gelopen op technologisch gebied en de VS hebben er alle belang bij om de technologie van andere landen, vooral in gespannen geopolitieke tijden, de mogelijkheid te ontnemen om deze machines te vervaardigen.

Deze positie geeft ASML een gerespecteerde status onder landen. De Nederlanders profiteerden echter het meest van deze regeling. De relatie tussen ASML-bestuurders en de Nederlandse overheid was symbiotisch. De Nederlandse overheid biedt enorme fiscale stimuleringsmaatregelen aan technologiebedrijven. In 2015 werd gemeld dat ASML 77 miljoen euro aan belastingen betaalde en 1,3 miljard euro aan inkomsten genereerde. Op zijn beurt opende ASML circa 40.000 hoogopgeleide en goedbetaalde banen en gaf daarmee de economie van Eindhoven een boost.

Onlangs heeft ASML aan de Nederlandse overheid laten weten dat zij van plan is een deel van haar productie uit Nederland te verplaatsen. Ze noemden het gebrek aan huisvesting voor rekruten als gevolg van de huizencrisis, de geleidelijke afschaffing van belastingvoordelen voor geschoolde buitenlandse werknemers, hogere belastingen op de aankoop van aandelen en hogere belastingen op bedrijven. ASML houdt niet van deze termen. Ze waren van plan om delen van het productieproces naar andere Europese landen of Azië te verplaatsen, dat als meer bedrijfs- en buitenlandse arbeidsvriendelijker werd ervaren.

Een vertrek bij ASML zou slecht zijn voor de Nederlanders. Hun kantoren in Nederland zouden te maken kunnen krijgen met massaontslagen, wat de werkloosheid zou doen toenemen. Het verdwijnen van ASML zal grote gevolgen hebben voor de stad Eindhoven, omdat een belangrijke inkomstenbron zal verdwijnen en Nederland zijn onderhandelingspositie zal verliezen. Dit zal een domino-effect hebben op andere bedrijven als bewoners in de buurt van het hoofdkantoor verhuizen, waardoor de toeleveringsketen verder wordt verstoord.

Het vertrek en de verhuizing van ASML uit Nederland kunnen problemen opleveren voor de wereldmarkt. Hoewel verhuizen tijd kost, loopt de bouw van machines vertraging op, en in deze onderling verbonden wereld kunnen zelfs een paar uur aanzienlijke problemen veroorzaken in de mondiale toeleveringsketen. Tijdens COVID-19, nadat de vraag was toegenomen als gevolg van de lockdown-regels, omdat bedrijven moeite hadden om hardware voor laptops en grafische eenheden te produceren, stegen de prijzen van elektronica en de vertragingen. De aankomst van de auto's werd uitgesteld vanwege een tekort aan chips om de auto's te maken.

De Nederlandse overheid is niet blind voor deze ongunstige mogelijkheden en is onderhandelingen gestart met ASML. Volgens De Telegraaf is de codenaam voor overheidsinspanningen om ASML te behouden 'Beethoven'. Deze inspanningen omvatten onder meer de persoonlijke tussenkomst van de Nederlandse premier Mark Rutte en minister van Economische Zaken Miki Adriaansen in gesprekken met ASML-CEO Peter Wenning. Er hebben verschillende bijeenkomsten plaatsgevonden tussen de overheid en ASML en het huidige ondernemingsklimaat is uitvoerig besproken.

Uit deze gesprekken zijn enkele beloftes gedaan om de aanwezigheid van ASML in Nederland te verzekeren. Er is voor de ontwikkeling van de regio Eindhoven vijfhonderd miljoen euro aan geld uitgetrokken en toegezegd, terwijl nog eens 800 miljoen euro uit het Nationaal Ontwikkelingsfonds zal worden geïnvesteerd. De fondsen hopen het woningaanbod te vergroten en de openbare infrastructuur in Eindhoven en omliggende gebieden te verbeteren om de groei van ASML te faciliteren.

Het onderwerp belastingverlaging voor buitenlandse werknemers en belastingverlaging voor het bedrijf staat echter nog steeds ter discussie. Wetten met betrekking tot belastingverlagingen voor expats en algemene belastingverhogingen zijn door de Nederlandse overheid ondertekend. De wetgeving maakt deel uit van de agenda van de premier om het minimumloon en de uitkeringen te verhogen. Dit onderwerp wordt nog steeds besproken en we moeten een andere oplossing vinden.

Een mogelijke oplossing is een verhoging van de belasting over de toegevoegde waarde (btw) op goederen en diensten, die ooit 9% bedroeg, een verhoging van de schenkings- en successierechten, een verhoging van de nominale huurwaarde en er zijn meer belastingverhogingen gepland om investeringen aan te trekken. Het is noodzakelijk om in Nederland een ASML te hebben. De verhogingen zullen een hogere premie met zich meebrengen voor het gemiddelde Nederlandse huishouden, wier gas- en elektriciteitsprijzen zijn gestegen doordat de oorlog in Oekraïne, de instabiliteit in het Midden-Oosten en het beleid van lokale overheden de prijs van goederen en nutsvoorzieningen hebben beïnvloed.

Vanaf 22 april 2024 zijn de besprekingen gaande. De Nederlandse interim-minister van Financiën Marnix van Rij werkt aan een oplossing voor het probleem. Het kabinet heeft alleen ingestemd met het financieren van de TU Eindhoven voor meer huisvesting en opleiding voor geschoolde arbeidskrachten. Ze wachten op de vorming van het nieuwe kabinet, zodat er verder over kan worden gesproken en gestemd in het parlement.

De reactie van het Nederlandse publiek was relatief gemengd. De meeste mensen begrijpen het belang van ASML voor de Nederlandse economie. Daarom zijn ze bereid Beethoven te steunen zolang belastingverhogingen de prijzen niet verhogen.

Kortom, ASML is een essentiële figuur in het moderne technologische landschap, en het belang ervan strekt zich uit tot ver buiten de grenzen van Nederland. De impact van ASML op de wereld kan niet genoeg worden benadrukt, vooral de centrale rol ervan in de geopolitiek en de mondiale toeleveringsketen voor elektronica. Recent nieuws over de verhuizing benadrukt het delicate evenwicht tussen economische prikkels en sociale belangen, terwijl de Nederlandse regering moeite heeft om ASML binnen haar grenzen te houden. De uitkomst van deze onderhandelingen zal de toekomst van ASML vormgeven en een mondiale impact hebben op de economie.